Bikenomics Amsterdam

Decisio

Domeinen: , , Kringen: , Onderzoekstypen:
ProjectnaamBikenomics matrix

Bikenomics Amsterdam

Projecteigenaar, of -opdrachtgever

Gemeente Amsterdam, V+OR (Thomas Koorn), i.s.m. Economische Zaken (Martijn van Vliet)

Projectomgeving

Amsterdam

Projectonderzoeker of -uitvoerder

Projectteam Decisio: Kees van Ommeren, Martijn Lelieveld, Suzanne Steegman

Trekker Fietscommunity

Kees van Ommeren

Tweede contact

Fietscommunity

Trigger

In opdracht van de gemeente Amsterdam is onderzocht wat de effecten van fietsen zijn vanuit maatschappelijk, economisch en sociaal perspectief. Om deze effecten in cijfers uit te drukken is gebruik gemaakt van statistieken over het fietsgebruik en de fietsgerelateerde economie en beschikbare kengetallen over de maatschappelijke effecten van fietsen.

Domeinen

(E1) Effectieve mobiliteit
(E3) Economie
(E5) Social cohesive

Kringen

(C1) Bovenbouw
(C2) Middenveld

Onderzoekstypen

(R4) Toegepast Beleidsmatig

Samenvatting

In de periode 2010-2015 is het fietsgebruik in Amsterdam sterk gegroeid. Van alle vervoerswijzen groeide het aantal fietskilometers verreweg het meest: in 2015 werden er ruim 300 miljoen kilometers méér op de fiets afgelegd dan in 2010. Al deze extra fietskilometers leveren een positieve bijdrage aan de leefbaarheid en de bereikbaarheid van de stad en de gezondheid van de inwoners. In euro’s uitgedrukt komt dit neer op meer dan 120 miljoen euro. Verschillende cases zijn ter illustratie uitgewerkt en laten zien dat ook specifieke projecten zeer rendabel kunnen zijn. Een handhavingsactie voor het verwijderen van fietswrakken leverde een ruimtewinst op die een drie maal hogere waarde vertegenwoordigd dan de kosten van de actie. Een fietsbrug bij NDSM, waardoor minder omgefietst hoeft te worden, levert een maatschappelijk rendement op van 14 maal de investeringskosten. En een fietsdetectiesysteem waarmee fietsenstallingen beter benut worden verdient zichzelf in vier jaar terug.

Het onderzoek laat verder zien dat de Amsterdamse fietsensector voor bijna 900 banen zorgt. Het gaat hierbij om productie- en handelsbedrijven, verkoop, reparatie, stalling en verhuur. In totaal zijn er meer dan 300 bedrijven in de sector actief, waarbij opvallende verschillen tussen de verschillende stadsdelen waar te nemen zijn.

Naast de effecten op het gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid, gezondheid en economie is ook gekeken naar de effecten op sociaal gebied. Hierbij gaat het om positieve aspecten als sociale interactie en de bewegingsvrijheid die fietsen geeft, maar ook om negatieve aspecten als stress tijdens het fietsen in het drukke verkeer. Aan dit soort effecten kan nog moeilijk een waardering in euro’s gehangen worden. Wel komt steeds meer onderzoek beschikbaar waardoor dit in de toekomst beter mogelijk wordt.

Uw tags

Amsterdam, Waarde van de fiets, Fietsbeleid, Maatschappelijke effecten, Fietsensector, Sociale effecten

Beschrijving 

Doel en opzet

Het doel van het onderzoek is meer gevoel te krijgen bij de waarde van de fiets voor de stad. Dit kan bijvoorbeeld gebruikt worden bij de ontwikkeling van fietsbeleid en om het nut van investeringen in de fiets aan te tonen.
De infographic die vooraan deze rapportage is opgenomen (en tevens als delen verspreid door het rapport) staat centraal. De belangrijkste bevindingen zijn hierin terug te vinden. In de rapportage wordt toegelicht hoe de cijfers tot stand zijn gekomen en is een toelichting op de cijfers te vinden.

Het rapport is als volgt opgebouwd:
– In hoofdstuk twee gaan we in de op de maatschappelijke effecten van fietsen. Hierin geven we weer wat de effecten per gefietste kilometer zijn en hoe het fietsgebruik zich de afgelopen jaren in Amsterdam ontwikkeld heeft. Door deze cijfers te combineren, hebben we berekend wat de maatschappelijke effecten van het toegenomen fietsgebruik zijn. De effecten zijn uitgedrukt in verschillende ‘eigen’ eenheden en vervolgens in euro’s uitgedrukt. Omdat de cijfers algemeen zijn en over de hele stad gaan hebben we drie cases opgenomen ter illustratie. De cases gaan over de effecten van handhaving op geparkeerde fietsen, een fietsdetectiesysteem bij fietsparkeren en de aanleg van een fietsbrug als ontbrekende schakel in het fietsnetwerk.
– In het derde hoofdstuk beschrijven en kwantificeren we de Amsterdamse fietsensector. Hierbij maken we onderscheid tussen de sector in enge zin (productie, handel, verkoop, reparatie, verhuur en stallen) en ruime zin (andere sectoren die een relatie met fietsen hebben). Voor de sector in enge zin geven we het aantal banen en bedrijven weer en de toegevoegde waarde die gecreëerd wordt. Bij de bredere economische belang van de fiets kijken we bijvoorbeeld naar bezorging per fiets en de fiets in relatie tot toerisme.
– Tot slot worden in hoofdstuk vier de sociale effecten van fietsen belicht. Die effecten zijn niet gekwantificeerd, maar we geven wel een voorzet voor hoe deze effecten te kwantificeren en monitoren zijn.

Organisatie en financiering

Dit voorjaar heeft de gemeente Amsterdam het nieuwe Meerjarenplan Fiets 2017-2022 gepresenteerd. Hierin staan de doelstellingen en te nemen maatregelen op fietsgebied voor de komende vijf jaar. Bij het opstellen van dit plan heeft de gemeente zich ook de vraag gesteld wat fietsen de stad eigenlijk oplevert. Op verzoek van de gemeente Amsterdam heeft Decisio dit in beeld gebracht.

Periode en beschikbaarstelling

Oplevering in 2017

Werkpakketten

De cijfers betreffende fietsen in Amsterdam die sinds 2010 zijn verzameld worden op meerdere manieren vergeleken en daar worden conclusies uit getrokken.

Toepassingen

Meerdere infographics die de resultaten beeldend projecteren, naast de bijbehorende verantwoordingsrapportage.

Overige

PM

Achtergronden 

Aanvullingen

PM

Publicaties en referenties

Rapportage Bikenomics in Meerjarenplan Fiets, Amsterdam

Betrokken maatschappelijke partijen

Vélo Mondial, Gemeente Amsterdam

Gerelateerde projecten
  • CPB. Urban traffic externalities, Quasi-experimental evidence from housing prices. Ioulia Ossokina en Gerard Verweij, 2015. In dit onderzoek wordt onder andere gewezen op gestegen onroerend goed prijzen in straten die autoluw zijn gemaakt ten gunste van de fiets.
  • Een aantal studies van the Federal Highway Administration (FHWA) waarin zij fietsen nadrukkelijk zien als een manier om de leefbaarheid in steden te vergroten.
  • Forenzen op de fiets in Zweden zijn gelukkiger dan andere forenzen. Zie Olsson, Garling, Ettema e.a. Happiness and satisfaction with work commute – 2013
  • Idem in Engeland. Zie Does active commuting improve psychological wellbeing? Adam Martin, University of East Anglia – Longitudinal evidence from eighteen waves of the British Household Panel Survey – 2014.
  • En Australische fietsforenzen (in Sydney) zijn zelfs twee keer zo gelukkig als andere forenzen. ‘Correcting bias in self-rated quality of life: an application of anchoring vignettes and ordinal regression models to better understand QoL differences across commuting modes. Melanie Crane, Chris Rissel, Stephen Greaves and Klaus Gebel. – 2016
Gerelateerde toepassingen

Zie de gerelateerde projecten

Vervolgonderzoek

Dit onderzoek is gericht om het beleid te ontwerpen tot 2022. Hierna zal ongetwijfeld een nieuwe vergelijkbare analyse gemaakt worden om verder te besturen.

Links

http://decisio.nl/wp-content/uploads/Rapportage-bikenomics-in-MJP-fiets.pdf

Andere media

Bikenomics Amsterdam: wat levert fietsen de stad op?

Tekst- en beeldrechten

Decisio

Contactgegevens

Kees van Ommeren
c.vanommeren@decisio.nl